қ о ғ.-с а я с и. Тап қайшылығы шиеленіскен қоғамдық құрылыс. Әртүрлі құқылық жағдайларға қарамастан халық бұқарасының негізін а н т а г о н и с т і к т а п т ы қ қ о ғ а м д а р д а еңбекші бұқара, құл иеленушілік қоғамда – құлдар, феодализмде жартылай бостандығы бар шаруалар мен ұсақ қолөнершілер, капиталистік қоғамда жұмысшы табы, шаруалар, еңбекші интеллигенция құрайды (Д.Кішібеков,.. Философия). Т а п т ы қ (а н т а г о н и с т і к) қ о ғ а м д а таптан тыс немесе таптан жоғары тұрған қоғамдық ғылым, қоғамдық теория жоқ және болуы да мүмкін емес (Марксситік филос.).