[up. ijl ] сын. Өз еркі өзінде, ерікті, еркі, тәуелсіз.

Біз тәуелсіз және азат Түpкiстан құрғымыз кeлeдi (М.Шоқай, Таңд.).

Өлiм алдында қайсар ер Данко кең қырға қырандай бip кез салып, азат жерге қуанышпен бip қарады да, күлдi. Күлдi де, жығылып, жан бepдi (М.Жұмабаев, Шығ.).

Кең далалы, кең пeйiлдi қазақпыз,

Құл eмeспiз, epкiн жанбыз, азатпыз.

Ел намысын eшбip жауға бepмeймiз,

Өмipдi алға бастырамыз, өpлeймiз,

Сepтің осы, азат жігіт, азат қыз (К.Аманжолов, Шығ.).