з а т  е с і м. 1. Таулы, далалы жерде мекендейтін тегеурінді, имек тұмсық жыртқыш құс.

Біреуі - көк, біреуі - жер тағысы,

Адам үшін батысып қызыл қанға.

Қар - аппақ, б ү р к і т қара, түлкі қызыл,

Ұқсайды қаса сұлу шомылғанға (Абай, Тол. жин.).

Алдында түлкі көлеңдеп,

Аспаннан б ү р к і т төмендеп,

Атқан оқтай аққанын.

Аңшының бәрі жарысып,

Келсе ақиық қарысып,

Түлкіні алып жатқанын (М.Дулатов, Шығ.).

Б ү р к і т т е н қыран құс болмас,

Баулуы жетпей бәрі алмас.

Бидайлықтан алғыр құс болмас,

Бұйырмаса екеу түгіл бірді алмас,

Сұңқардан сұлу құс болмас,

Қауырсыны қатпай ұша алмас (Шернияз).

2. з о о л о г и я л ы қ. Сұңқар тәрізділер отряды, қаршыға тұқымдасының қырандар туысына жататын тегеуріні қатты ірі жыртқыш құс.

Б ү р к і т Еуразияның, Солтүстік Африканың, Солтүстік Американың орманды және таулы аймақтарында кеңінен таралған, ұясын биік ағаш басына, таудың жартасына салады (Қаз. тілі термин. Биология).

Б ү р к і т суыр, қоян, түлкі, борсықты кейде тышқан мен саршұнақты, тасбақаны, тұяқты жануарлардың (ақбөкен, елік, қарақұйрық) төлдерін жейді (ҚҰЭ).

Қазақстан Республикасының Туындағы б ү р к і т бейнесі азаттық айбыны ретінде бейнеленген (ҚҰЭ).