1) имараттармен әр алуан және белсенді түрде әрекеттесетін көп компонентті дискреттік динамикалық табиғи жүйе. Формацияларға, қосалқы формацияларға, стратиграфо-литологиялық кешендерге, петрографикалық типтерге (бір буда, қалыңдық) және біртекті элементтерге бөлінетін әр алуан деңгейлі, түрлі құрамды, тектоникалық бұзылғышты, желге ыдырағышты, сулануы әртүрлі және т.б. геологиялық денелер жүйесінен тұрады;
2) литосфераның жоғары бөлігі, ол инженерлік-шаруашылық (соның ішінде инженерлік құрылыс) қызмет жүзеге асырылатын көп компонентті динамикалық жүйе (тау жыныстары, жерасты сулары, газдар, физикалық - жылулық, гравитациялық, электромагниттік өрістер) болып табылады.