м а т е м а т и к а л ы қ. Үшбұрыш, квадрат, конус сияқты геометриялық сызбалар. Адам г е о м е т р и я л ы қ п і ш і н д і (форманы) табиғаттың өзінен алды. мәселен, айдың дөңгелектілігі, орақ тәрізді лігі, көлдің айдыны, сәуле нің түзулігі т.б. міне, осының барлығы адамнан бұрын болған және оның көз алдында тұрған объектілер (А.Көбесов, Математика.). Содан кейін былғарыны жібітіп, сыртынан сүйек бізбен сызып, мүйіз және г е о м е т р и я л ы қ ф г у р а л а р тектес өрнек жүргізіледі (С.Қасиманов, Қаз. қолөнері). Ежелгі дәуірде г е о м е т р и я л ы қ ф и г у р а тектес өрнектер және «түйетабан», «қошқар- мүйіз» оюлары басым қолданылса, VI ғасырдан бастап зергерлік өнер мен кілем тоқудың жан-жақты дамуына байланысты бұл өнер «қошқармүйіз», «шытырман», «таңдай» т.б. күрделі ою-өрнектермен толықты («Парасат»).