ақыл-оймен пайымдауға келмейтін, логикалық ұғымдармен сыйыспайтын нәрсе. Белгілі бір әлеуметтік жағдайларда экономикадағы, мәдениеттегі және т. б. терең мәнді байланыстар түрінде көрінетін өтпелі формалардың еңі айналдырылган сипатын «Иррационалдық» ұғымымен көрсетіледі. Иррационализмде иррационалдық— ақылға қиғаш ерекше күштер, олар құдды бір адам рухының түкпірінде, тіпті болмыстың терең бір түкпірінде жатады.