з а т е с і м. <лат. complexus>1.Бір-тұтастықты құрайтынзаттардың, құбылыстардың, белгілердің т.б. жиынтығы. Жүйелілікті, жиынтықы білдіретін бұл к е ш е н ұғымы саясатта, әлеуметтік және рухани салаларда, философия мен ғылымда жиі қолданылады (мыс,кешенді шаралар, кешенді зерттеулер т.б.) (ҚҰЭ) . Барлық іс-шаралар к е ш е н і ұлттық мәдениеттерді, тілдер мен дәстүрлерді жан-жақты дамытуға, этносаралық қатынастарды қамтамасыз етудегі этномәдени бірлестіктердің күш-жігерін үйлесіруге, этностық факторды саясаттандыруды болдырмауға, халықаралық ұйымдар мен шетелдердің азаматтық қоғам институттарымен қатынастарды кеңейтуге бағытталған («Егемен Қазақстан»). 2. геологиялық Құрам және құрылыс ерекшеліктері күрделі болғанымен, кейбір орта қбелгілері мен сипатталатын, бір- бірін ретті түрде алмастырып отыратын тау жыныс қабаттарының жиынтығы.Кешен петрография мен петрологияда: геологиялық көнелігі, құрамы және жаралу тегі тұрғысынан ортақ белгілерімен сипатталатын магмалық таужыныстар жиынтығы (Қаз. тілі термин. Геология). 3. информатикалық . <ағыл. complex>Кейбір мағынада біртұтас бүтінді тудыратын құрауыштар жиынтығы; елгілі бір мағынада біртұтастық құрайтын құрылғылар немесе бағдарламалар жиынтығы (Қаз. тілі термин. Информатика). 4. Зымыран ұшыруға арналған ұшақтың координатын есептеу, ұшудың бағдар бойынша орындалуын, қону алдындағы маневрлік төмендеуін т.б. автоматты түрде қамтамасыз ететін орын.Инновациялық тұрғыдан алғанда ең маңызды жобалардың қатарынан қазақстандық байланыс спутнигінің ұшырылуын зымыран ұшыруға арналған«Бәйтерек» к е ш е н і н і ң құрылысын,Шар- Өскемен автомобиль жолын, Солтүстік- Оңтүстік электр желісін, шынының ең бір жаңа түрін шығаратын кәсіпорынды, құрылыс материалдарызауытын,дизельді қозғалтқыштар зауытын, кабель өнімдері өндірісін ерекше атап көрсетуге болады («Егемен Қазақстан»). КН-23-1 пилотаждық-навигациялық к е ш е н ұшақтың координатын үздіксіз есептелуін, ұшудың бағдар бойынша орындалуын, қону алдындағы маневрлік төмендеуін, қонуға қайта кіруді ұйымдастырудың навигациялық параметрлерін алуды автоматты түрде қамтамасыз етеді («Зерде»). Осы айдың аяғына дейін жерден басқару к е ш е н і н монтаждау жұмыстарының барлығы бітеді. 5.Бір бүтін болып табылатын сәулет-құрылыс ғимараттарының жиынтығы. Қазақстанның оңтүстігімен Жетісуд асоғдылық және түркілік мәдени к е ш е н д е . Осындайда өкпе қабынуының өзгеше вирусы пайда болып, адамдар жұмбақ аурудан (атипичная пневмония) көптеп көз жұмған шақта Пеки іргесінде 1000 адамдық озық аурухананың орасан зор к е шенін бір аптада салып,пайдалануға берген қытайлықтардың жан себілдігі таңдандырмай қоймайды («Түркістан»).