ҚОЙМА

lat: QOIMA

з а т. 1. Өндірістік тауарлар мен материалдарды, ауылшаруашылық өнімдерін т.б. сақтауға арналған орын. Жартылай жабық қ о й м а л а р д а әртүрлі құрылыс материалдары, кокс т.б. заттар, ал арнаулы қ о й м а л а р д а сұйық, сусымалы және қопарылғыш т.б. заттар сақталады (ҚСЭ). Музей қ о й м а с ы н а енгелі айдан асқан. Әуелге қызық көрінгенмен, жұмыс та қажыта бастаған (М.Мағауин, Көк кептер). Бұл экспедицияда жұмыс істеп келе жатқаныма биыл төртінші жыл, деді мұрнының ұшы арақты көп ішкендіктен қызыл күреңденіп кеткен қ о й м а бастығы (І.Есенберлин, Маңғыстау.). 2. а у ы с. Бір нәрсенің өте көп, мол сақталған жері, қор. Бұл қ о й м а л а р д а жиналатын судың одан кейінгі бағыты бірінші нұсқадағы алып су қоймасының Аралға қарай кетер жолы болмақ (Қ.Исабаев, Көгілдір.). Евфрат пен Тигр өзендерінің төменгі жағында т.б. құстардың қыстайтын жерлерінде қаз қонып, үйрек ұшатын су қ о й м а л а р ы н, көлдерін, өзендерін, адам баласы өз қорегіне жаратып, жылмаыл азайтып, тарылтып келе жатыр (Р.Әлімбаев,.. Құстар.). Бүкіл жер байлығы: кен қ о й м а с ы, егіндік, шабындық, өзен, көл, дала, тау дегендерің бәрі жалшы мен жарлыныкі (М.Жұмағұлов, Қыран.). 3. а у ы с. Жиналған қымбат дүние, қазына байлық. Көмулі жатқан қ о й м а бар тәрізді. Сіздің қолға ілікпеген сол қазына, мүмкін менің қолыма ілігер (Қ.Жұмаділов, Көкейкесті). Көбінесе халық күйзелісі, шапқыншылық, халық көтерілісі т.б. уақиғалар кезінде бағалы заттарды қ о й м а ғ а жасырған (ҚСЭ). 4. а у ы с. Құпия, бүкпе, жасырын сыр. Көптен тату қимасың, Басыңа жұмыс түскен күн, Татулықты бұрынғы, Не қылып ол ойласын. Ашып берер жауыңа Өзі көрген қ о й м а с ы н (Абай, Тол. жин.). Осы қазір құпия толы қ о й м а м д ы ашып-жайып алардай елегізуім не? Ақбілекті іздеймін бе? (С.Сматаев, Ақжелең).