Католиктер шіркеуіне қарсы бағытталған XVI ғасырда Еуропадағы қоғамдық қозғалыс. Реформация католик шіркеуінің иерархия және дінбасыларының қажеттілігін жоққа шығаратын, католиктік Қасиетті жазбалар қабыл алынбады, жер байлықтарына шіркеудің құқысы жоққа шығарылған және т.б. тезистер ұсынды. Реформацияның негізгі бағыттары бюргерлік (Лютер, Кальвин, Цвингли), халықтық, католик шіркеуін таратуды теңдікті орнатуға күреспен байланыстыруышы талаптар (Мюнцер, анабаптистер), корольдік-князьдық, шіркеу байлығын басып алуға ұмтылушы ақсүйек (зайырлы) өкіметтің қызығушылығын көрсетті.