жұқа дисперсті топырақтардың механикалық ықпалдың, мысалы сілку немесе араластыру әсерінен белгілі бір жағдайларда сұйылу және сірне тәрізді күйден кірнеге немесе жүзгінге айналу қабілеті. Таза механикалық ықпалдан басқа мұндай құбылыстарды мысалы ультрадыбыстық сәулелермен, электр тогымен және т.с. туғызуға болады. Тиксотроптық түрленуді туғызған себептің әсері тоқтатылғаннан кейін топырақ кірнеден қайтадан сірне күйіне өтеді.