с ы н. к і т. Әсер етуші энергияның ішкі түріне қатысты. Әсер етуші энергияның көзіне қарай геологиялық процестер экзогендік (сыртқы) және э н д о г е н д і к (ішкі) болып ажыратылады (К.Сапарбайұлы Геология.). Әуелгі жағдайда минералдың түзілуі үгілу процестерімен, яғни судың, оттегінің температура ауытқуының және басқа факторлардың э н д о г е н д і к минералдардың бұзып ажыратуымен байланысты (К.Сапарбайұлы Геология.).