зат. 1. Қол басының алақанға қосылған салалы бес бөлігі.

Өз жаулығын өзі айырып, бес саусағын бетіне салып, ақсақ қатын ойбаймен үйді басына көтерді (Б.Майлин, Шығ.).

Көзіне қүйылған ащы терді күйелі саусағымен анда-санда бір іліп тастап, Балқия келе жатты (Ә.Әбішев, Замана.).

Бір қолда бес, екі қолда он саусақ бар екендігін, ал елуге-елуді қоссаң жүз болатындығын Махмет мүдірмей айтып берді (Ә.Нұршайықов, Батыр.).

2. анат <грек. phalanx>. Адамның және жер беті омыртқалы жануарларының қол-аяқтарының басындағы шағын түтік тірізді сүйектерден тұратын салалы сүйектері.

Адам қолының қаңқасы саусақтардың күрделі ұсақ сүйектерінен тұрады (Анатомия).

3. саят. Қыран құстың тұяқтары орналасқан аяғының басы.

- Е-е, аяққабын айтасыз ба? Түлкі деген пәле бұларға осал жау емес. Кейде оларға саусақтарын шайнатып алатын кезі де болады. Сондайда қоруыш болсын дегенім ғой (Тұрдақын Жексенбай, Саятта// «Қаз.әдеб.»).

Қырандардың желбесін құстарды қысып, бауырына басатын саусақтарының ішкі жағын саятшылар “шеңгел”, не “алақан” болмаса “табан” дейді. Олардың бұл жері күс-күс, шодыр, құж-құж көріністе болып келеді (Ә.Марғұлан, Саят құстары).

Қыран құстардың саусақтары сырт жағынан шодырайып, күс-күс болып тұрады. Оның үшеуі алға қарай бейімделе бітсе, енді біреуі артқа қарай бітеді. Қазақ саятшыларының тілінде оның алға қарай біткені – “жембасар”, артқа қарай біткені – “тегеурін” деп аталады (“Егемен Қазақстан”)