з а т. Тартылу, тартылым, тарту күші. Т а р т ы л ы с т ы ң әсерінен аспан денесі тек эллипс емес, парабола, гипербола жолдарымен де жүре алады (X.Әбішұлы, Халың астрон.). Әйгілі Ньютоннан сәті түскен сәтте, одан бүкіл әлемнің т а р т ы л ы с ы туралы заңды қалай ашқанын сұрағанда, ол: – Бұл туралы мен ұдайы ойлаумен болдым, – деген жауап беріпті деген сөз бар («Лен. жас»). Демессің айтып тұр-ау қорқыныштан, Сәтімді ризалықпен толқып ұшқан. Күшті екен махаббатпен сендік сенім Жердегі ұлан-ғайыр т а р т ы л ы с т а н (Т.Айбергенов, Мен. ғашық.).